Bất kỳ cuộc thảo luận nào về ngành EB-5 hiện nay đều không thể thiếu các từ “lùi ngày ưu tiên”, “tồn đọng” và “thời gian xử lý kéo dài”. Và điều này hoàn toàn có cơ sở. Mặc dù thời gian xét duyệt được công bố của USCIS cho đơn xin thẻ xanh có điều kiện hiện là từ 29 đến 45,5 tháng, nhưng do tình trạng tồn đọng thị thực, thời gian chờ đợi thực tế để nhận được thị thực EB-5 còn dài hơn nhiều. Đối với các công dân Trung Quốc đại lục nộp Đơn I-526 hiện nay, có thể mất tới 16 năm để nhận được thẻ xanh. Tình trạng tồn đọng không chỉ giới hạn ở Trung Quốc. Việt Nam đã gia nhập danh sách này vào năm ngoái và gần đây nhất là Ấn Độ. Dự báo Hàn Quốc, Đài Loan và Brazil sẽ là những cái tên tiếp theo.
Với sự thiếu hụt hướng dẫn chung, ngoài những gì chúng ta đã thấy trong Bản ghi nhớ Chính sách tháng 6 năm 2017, về việc tái đầu tư từ USCIS, nhiều nhà đầu tư đang trong hàng đợi chờ thị thực đang cân nhắc liệu có xứng đáng để tái đầu tư vốn nhằm tiếp tục theo đuổi thị thực EB-5 hay không. Những lý do cụ thể khiến nhà đầu tư có thể chọn rút lui khác nhau tùy theo từng cá nhân, nhưng thường xoay quanh việc liệu con cái họ có thể bị “quá tuổi” và không còn đủ điều kiện là người phụ thuộc tại thời điểm thị thực EB-5 có sẵn hay không, hoặc đơn giản là sự nản lòng nói chung khi thời gian chờ đợi quá dài mà không có dấu hiệu kết quả rõ ràng. Những người nước ngoài đã quyết định rời bỏ quê hương để định cư tại Hoa Kỳ thường e ngại sự không chắc chắn như vậy trong quá trình nhập cư, đặc biệt là các nhà đầu tư nhập cư, những người ngoài rủi ro về di trú, còn phải để vốn của mình chịu rủi ro thị trường để tuân thủ các yêu cầu của Chương trình EB-5.
Ngoài những khó khăn gây ra cho các nhà đầu tư EB-5, tình trạng tồn đọng EB-5 cũng có thể tác động tiêu cực đến các trung tâm vùng và các nhà phát triển dự án bất động sản đã huy động vốn EB-5 trong những năm qua.
Ông Tom Rosenfeld, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành tại CanAm Enterprises, một đơn vị vận hành trung tâm vùng hàng đầu đã hoạt động trong ngành EB-5 hơn 15 năm, đồng tình: “Tình trạng tồn đọng thị thực hiện là trở ngại chính của Chương trình EB-5 đối với tất cả các bên liên quan, từ nhà đầu tư, trung tâm vùng đến các nhà phát triển dự án. Chúng ta cần sự cứu trợ về thị thực để giúp Chương trình EB-5 có thể tồn tại lâu dài. Việc ưu tiên các thay đổi lập pháp nhằm mang lại sự cứu trợ thị thực là điều cấp thiết đối với tất cả các bên liên quan trong EB-5.”
Có vẻ như kể từ tháng 5 năm 2015, khi tình trạng lùi ngày ưu tiên lần đầu tiên tác động đến các nhà đầu tư Trung Quốc đại lục, chúng ta đã thảo luận về cách để có thêm nhiều thị thực được phân bổ cho Chương trình EB-5. Tương tự như nhiều ngành công nghiệp khác, sự cứu trợ về mặt lập pháp thường chậm hơn so với nhu cầu của thị trường. Một số Thượng nghị sĩ đã đưa vấn đề tồn đọng ra trước các đại diện quốc hội, trong đó Thượng nghị sĩ Rand Paul (R-KY) là một trong những người ủng hộ mạnh mẽ nhất cho Chương trình EB-5 và đặc biệt là việc giải quyết tồn đọng thị thực. Có một số thay đổi khả thi đang được xem xét có thể mang lại hy vọng cho hàng ngàn nhà đầu tư EB-5 đang bị tồn đọng.
Câu hỏi đầu tiên là, liệu vài nghìn thị thực bổ sung có thực sự tạo ra sự khác biệt? USCIS đã báo cáo trong quý 3 của năm tài chính 2019 rằng có 13.070 đơn đang chờ xét duyệt. Và với làn sóng nộp hồ sơ dồn dập trước ngày có hiệu lực 21 tháng 11 năm 2019 của Quy định Hiện đại hóa Chương trình Nhà đầu tư Nhập cư EB-5, chúng tôi dự đoán con số đó hiện nay sẽ cao hơn nhiều.
Theo một phân tích của Suzanne Lazicki, Người sáng lập kiêm Chủ tịch tại Lucid Professional Writing, đối với các nhà đầu tư từ các quốc gia đã sử dụng hết hạn ngạch thị thực hàng năm dẫn đến tình trạng tồn đọng (cụ thể là Trung Quốc, Việt Nam và Ấn Độ), việc phân bổ lại 1.500 thị thực từ danh mục thị thực đa dạng có thể giảm thời gian chờ đợi thị thực dự kiến cho EB-5 lên đến 15%. Vì tình trạng tồn đọng hiện tại phần lớn do các nhà đầu tư Trung Quốc đại lục chiếm ưu thế, nên 1.500 thị thực được thêm vào hạn ngạch toàn thế giới có thể mang lại thêm tới 1.290 thị thực cho Trung Quốc (tăng 25% so với kỳ vọng hiện tại).
Ngoài việc cải thiện thời gian chờ đợi, ngay cả một sự gia tăng nhỏ về số lượng thị thực cũng có thể có tác động tích cực đáng kể đến việc tạo việc làm tại Hoa Kỳ. “Chỉ cần có thêm 1.500 thị thực cho các nhà đầu tư vẫn có thể tạo ra tác động ý nghĩa đến việc tạo việc làm,” Reid Thomas, Phó Chủ tịch điều hành của NES Financial, một đơn vị Quản trị Tài chính Chuyên biệt phục vụ các lĩnh vực có độ phức tạp hành chính cao, nhu cầu bảo mật giao dịch tăng cao và các yêu cầu tuân thủ quy định đầy thách thức, bao gồm cả EB-5, cho biết. “Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã công bố một nghiên cứu vào năm 2013 báo cáo về việc tạo việc làm của chương trình EB-5,” ông Thomas nói thêm. “Theo những số liệu thống kê đó, thêm 1.500 thị thực sẽ tương đương với khoảng 8.000 việc làm lâu dài tại Hoa Kỳ.”
“Xét thấy Hoa Kỳ chào đón hơn một triệu thường trú nhân mới hàng năm, việc bổ sung thêm 1.500 thị thực (ít hơn 0,25%) để tạo ra 8.000 việc làm mới có vẻ là một yêu cầu tương đối nhỏ,” Robert Divine, luật sư và lãnh đạo Nhóm Di trú Toàn cầu của Baker Donelson, đồng thời là cựu Cố vấn trưởng của USCIS cho biết.
Những thay đổi đề xuất có thể giúp giải quyết tình trạng tồn đọng EB-5
- Việc “hiện đại hóa” EB-5 có thể làm giảm số lượng và tốc độ nộp hồ sơ mới
Vào ngày 21 tháng 11 năm 2019, các quy định mới mang lại những thay đổi quan trọng cho Chương trình EB-5 đã chính thức có hiệu lực. Đặc biệt, các quy định mới quy định mức đầu tư tối thiểu tăng từ 500.000 USD cho các dự án nằm trong Khu vực Tạo Việc làm Mục tiêu (TEA) lên 900.000 USD, và từ 1.000.000 USD cho các dự án ngoài TEA lên 1.800.000 USD. Ngưỡng đầu tư cao hơn này có khả năng tạo ra sự tạm dừng trong nhu cầu thị thực EB-5 khi các nhà đầu tư mới đang tìm kiếm quyền thường trú nhân ở nước ngoài cân nhắc liệu chương trình EB-5 của Hoa Kỳ có phù hợp hay không, hoặc liệu quyền thường trú nhân tại một quốc gia khác có đáp ứng tốt hơn nhu cầu của họ. Trong giai đoạn tạm dừng này, bất kỳ thị thực nào không được sử dụng sẽ được dành cho các nhà đầu tư đang bị lùi ngày ưu tiên vốn đã chờ đợi thị thực EB-5. Như vậy, việc thực thi các quy định mới thực tế có thể giúp giảm thời gian chờ đợi cho các nhà đầu tư đang bị tồn đọng hồ sơ.
- Không tính người phụ thuộc vào hạn ngạch thị thực EB-5 hàng năm
Nhiều người lập luận rằng khi Quốc hội ban đầu cho phép Chương trình EB-5, mục đích là để tiếp nhận 10.000 gia đình nhà đầu tư hàng năm chứ không phải 10.000 cá nhân bao gồm nhà đầu tư chính cộng với các thành viên gia đình phụ thuộc của họ, vốn là hệ thống phân bổ thị thực hiện tại.
Có ý kiến cho rằng ý định ban đầu của Quốc hội là tạo ra 100.000 việc làm mỗi năm thông qua chương trình EB-5 (tức là 10 việc làm trên 10.000 thị thực). Điều này cung cấp một nền tảng vững chắc cho việc kêu gọi miễn trừ các thành viên gia đình phụ thuộc khỏi việc phân bổ thị thực EB-5 hàng năm.
Bernard Wolfsdorf, Đối tác điều hành tại Wolfsdorf Rosenthal LLP, cũng chia sẻ quan điểm tương tự: “Bởi vì mỗi đơn I-526 dẫn đến trung bình khoảng ba thị thực, việc loại bỏ người phụ thuộc khỏi việc tính vào hạn ngạch hàng năm của thị thực EB-5 hiện có sẽ rút ngắn tình trạng tồn đọng khoảng hai phần ba. May mắn thay, Chủ tịch Ủy ban Tư pháp Thượng viện Lindsey O. Graham (R-S.C.) đã làm việc với các Thượng nghị sĩ Mike Rounds (R-S.D.) và John Cornyn (R-Tex.) về một đề xuất sẽ giải quyết vấn đề này bằng cách làm rõ ý định ban đầu là tiếp nhận 10.000 nhà đầu tư, chứ không phải khoảng 3.000 nhà đầu tư và gia đình của họ.”
- Khôi phục các thị thực chưa sử dụng từ các năm tài chính trước
Một ý tưởng khác thu hút sự chú ý là thu hồi các thị thực không được sử dụng từ những năm trước. Mặc dù tất cả các thị thực EB-5 hiện có đã được sử dụng hết hàng năm kể từ năm 2014, nhưng trước năm đó, một số lượng đáng kể thị thực EB-5 đã không được dùng đến. Nếu các số lượng thị thực chưa sử dụng trong quá khứ được thu hồi, tình trạng tồn đọng có khả năng được xóa bỏ mà không cần thêm bất kỳ số lượng thị thực mới nào.
- Phân bổ lại số lượng thị thực từ các danh mục thị thực khác
Khi cố gắng giải quyết tình trạng tồn đọng EB-5, đã có đề xuất “mượn” số lượng thị thực từ các danh mục khác, chẳng hạn như danh mục thị thực đa dạng dựa trên xổ số, hoặc từ các danh mục thị thực dựa trên việc làm chưa được tận dụng khác, nhằm ưu tiên các lợi ích kinh tế của chương trình EB-5. Quan điểm này dựa trên các đạo luật trước đây của Quốc hội. Năm 1989, các thị thực gia đình chưa sử dụng đã được phân bổ lại cho các danh mục thị thực việc làm. Tất nhiên, những người ủng hộ đề xuất này phải đối mặt với sự phản đối từ các bên liên quan đến nhập cư khác, những người có thể thấy số lượng thị thực hiện có bị giảm đi sau khi phân bổ lại như vậy.
Không ai muốn thua cuộc, đặc biệt là nền kinh tế Hoa Kỳ
Tình trạng tồn đọng thị thực EB-5 đã trở nên nghiêm trọng đến mức thu hút sự chú ý của các nhà lập pháp, những người đã bày tỏ lo ngại về khả năng mất đi nguồn đầu tư nước ngoài vào nền kinh tế Hoa Kỳ và tác động đến việc làm của người Mỹ. Leon Rodriguez, Đối tác tại Seyfarth Shaw LLP và là cựu Giám đốc của USCIS, cũng cho rằng việc giải quyết tình trạng tồn đọng là vì lợi ích tốt nhất của nền kinh tế Mỹ: “Rõ ràng là có nhu cầu mạnh mẽ về quyền thường trú tại Hoa Kỳ, và không giống như các loại thị thực khác, EB-5 liên kết trực tiếp với việc tạo việc làm cho công nhân Mỹ,” ông Rodriguez nói. “Giải quyết tình trạng tồn đọng là vì lợi ích của chính nước Mỹ.”
Giải quyết tình trạng tồn đọng là điều thiết yếu
Mặc dù giải pháp chính xác cho tình trạng tồn đọng thị thực EB-5 vẫn chưa rõ ràng, nhưng điều quan trọng nhất là duy trì đà phát triển mà vấn đề này đã đạt được do tác động mạnh mẽ của nó đối với số lượng ngày càng tăng các nhà đầu tư EB-5. Tình trạng lùi ngày ưu tiên EB-5 cuối cùng đã nhận được sự chú ý đáng kể tại Thượng viện và đang được thảo luận tích cực. Các chính trị gia ủng hộ đều đồng ý rằng EB-5 có lợi cho nền kinh tế và sự tăng trưởng việc làm của đất nước.
Hiện tại, các nhà đầu tư cần tái đầu tư
Trong thời gian chờ đợi tình trạng tồn đọng được giải quyết, các dự án EB-5 sẽ đi đến giai đoạn hoàn thành, đặc biệt là trong trường hợp các dự án được cấu trúc dưới dạng khoản vay năm năm, nhưng các nhà đầu tư sẽ không được phép nhận lại khoản tiền hoàn trả của họ. Các bên phát hành trong các đợt chào bán này sẽ phải tìm cách tái đầu tư vốn của các nhà đầu tư để đáp ứng yêu cầu của Chương trình EB-5 về việc duy trì vốn chịu rủi ro cho đến khi kết thúc thời hạn cư trú có điều kiện hai năm.
Các giải pháp tái đầu tư khả thi cũng là một chủ đề gây tranh cãi giữa các bên liên quan đến EB-5. Việc tái đầu tư cuối cùng phải có ưu tiên số một là bảo vệ cơ hội nhập cư vào Hoa Kỳ của các nhà đầu tư. Vì các nhà đầu tư không bắt buộc phải tạo thêm bất kỳ việc làm nào sau khi yêu cầu tạo việc làm ban đầu đã được thỏa mãn, nên không cần thiết phải tái đầu tư vào một dự án EB-5 khác có tiềm năng rủi ro hơn. Các nhà đầu tư có thể tìm kiếm lợi nhuận cao hơn thông qua các khoản đầu tư dự án bất động sản khác nhau, hoặc lợi nhuận ổn định hơn thông qua trái phiếu đô thị. Cuối cùng, bất kỳ khoản đầu tư tái đầu tư nào cũng phải được cho phép theo các tài liệu đầu tư chi phối và tuân thủ chặt chẽ nhất có thể các hướng dẫn của USCIS.
